Các bạn thường nói không có nơi nào
học tốt bằng học trong công việc, học trong thực tế làm việc. Cái này đúng, nhưng,
còn phải xem lại cách mình học trong thực tế làm việc như thế nào nữa. Bởi vì
trường học thực tế này cho phép sai để sửa, nhưng sai thì phải đánh đổi và trả
giá. Sai nhỏ, mất mát nhỏ, sửa. Sai lớn, mất mát lớn, có thể sửa hoặc không còn
cơ hội để sửa. Trong công việc, trong kinh doanh, bi kịch nhất là không còn cơ
hội để sửa. Chẳng hạn như mất việc, chẳng hạn như phá sản.
Dĩ nhiên, không thể sửa ở công việc
cũ hay business cũ thì vẫn có thể sửa ở công việc mới, business mới. cái này
còn tùy. Nói để các bạn cần rõ là kinh doanh, làm việc thực tế không phải là
chuyện nói chơi có thể thong thả ung dung, cẩu thả và tùy tiện, muốn làm gì thì
làm. Môi trường công ty khác với trường lớp. đi học, áp lực lớn nhất của bạn là
trách nhiệm với bản thân. Đi làm, áp lực lớn nhất của các bạn là trách nhiệm với
tập thể. Vì vậy, đừng đùa nếu như bạn chưa sẵn sàng, bởi vì sẽ có ai đó
"chịu trách nhiệm" thay bạn khi bạn sai.
Nói để các bạn cần có một thái độ
khác khi đi làm để đối mặt với áp lực. Áp lực do mình tạo ra, tích cực hay tiêu
cực, cũng do mình. Làm để học là tốt, là chủ động nhưng cần xác định rõ là học
như thế nào, phân chia thời gian để đầu tư vào việc học ra sao. Có một nguyên tắc
trong quản trị nhân sự là doanh nghiệp sẽ đầu tư việc học cho nhân sự trẻ của
mình theo tỷ lệ 70:20:10.
- 70% là học trong làm việc thực tế. Làm mà phát hiện thiếu kiến thức nào thì bổ sung kiến thức đó, không có không làm được. Kỹ năng mà vụng thì làm đi làm lại nhiều lần, quen tay thì không vụng nữa. Tính cách, thái độ mà không tốt ảnh hưởng đến công việc thì điều chỉnh, sửa lại.
- 20% là học từ kinh nghiệm, hướng dẫn, chia sẻ của đồng nghiệp, sếp và khách hàng.
- 10% còn lại là từ các khóa học, lớp học. Cái này là để bổ sung, để làm mới.
Tự đầu tư cho chính mình cũng vậy.
Hiểu và phân bổ thời gian đủ tốt sẽ
giúp chúng ta trả lời được câu hỏi học từ đâu, học như thế nào thì đỡ hao phí
nguồn lực nhất. Nhưng quan trọng nhất học từ thực tế không phải là học từ việc
ngồi im, bị động và chờ đợi kiến thức đổ ập vào mình. Bởi vì những thứ kiến thức
đó không phải là của mình.
Có một ví dụ về việc tìm hiểu mà
tôi nghĩ chúng ta hay bị nhầm lẫn. Ví dụ khi nhận được một yêu cầu "hãy
tìm hiểu về thị trường và cho một bảng báo cáo về các nhà hàng bán beef ở
TP.HCM". Bạn sẽ làm rõ yêu cầu, xem xem sếp bạn cần những thông tin gì, để
hiểu mình phải tìm kiếm gì bỏ vào báo cáo, bạn sẽ làm gì?
Nếu bạn nói là bạn sẽ google toàn bộ
các nhà hàng bán beef ở Sài Gòn, tổng hợp khoảng tám trăm bài báo, phân tích
trên blog sau đó gửi một báo cáo dài tám chục trang cho sếp bạn thì ừ thì cũng
tốt, bởi vì bạn đã chứng minh rằng bạn biết google, tóm tắt và trình bày văn bản
sạch đẹp (hên xui). Có một số thứ các bạn hoàn toàn có
thể làm tốt hơn nhiều. chẳng hạn như bằng một cách nào đó bạn có báo cáo về nhập
khẩu bò ngoại vào Việt Nam. Chẳng hạn như bạn chạy đến trước tám chục cái nhà
hàng bán beef và xem xem thực tế thì địa điểm của họ có tốt không, khách của họ
ra vào như thế nào, hay chủ động tìm hiểu xem nguồn hàng, nguồn nguyên liệu của
họ từ đâu mà ra.
Có rất nhiều cách để hiểu từ
"thực tế". Chỉ có một điều chắc chắn là thực tế không bao giờ là những
con số, hay vài bài phân tích lan man trước màn hình. Bởi khi đọc, chắc chắn bạn
đã nhận ra là những con số, bài phân tích này sẽ đặt tiếp cho bạn một tỷ câu hỏi
lớn nhỏ khác nhau và buộc bạn phải rời khỏi ghế để nhào ra đường. Internet cho
chúng ta tất cả mọi thứ thông tin chúng ta cần, chỉ lấy đi duy nhất một thứ là
"trải nghiệm thực tế".
Thực tế là như vậy. Một thực tế tàn
nhẫn nữa là sếp của bạn luôn ngồi đâu đó trong văn phòng, rất rảnh để chỉ hỏi
ngược lại bạn vài câu hỏi mà khi bạn không nghĩ ra mới vác đi hỏi "ủa, làm
sao bây giờ?", "ủa, sao em không hiểu, tại sao?".
Vậy nên, hãy luôn chủ động trước mọi hoàn cảnh bằng việc tự giác học tập, làm việc. Nghiêm túc và có trách nhiệm với bản thân, với công việc bạn đang làm, khi đó công việc và chuyện học hành của bạn mới tiến triển được.
Chúc các bạn mạnh khỏe và có một đôi chân vững chãi vào đời.
Chúc các bạn mạnh khỏe và có một đôi chân vững chãi vào đời.
Trần Xuân Hải
